میبد، شهر جهانی زیلو 🧶

میراثی از تار و پود فرهنگ ایرانی

شهر میبد در استان یزد، با قدمتی چند هزار ساله، یکی از کهن‌ترین مراکز تمدن در ایران است. اما آنچه این شهر را در سطح جهانی متمایز کرده، هنر بی‌نظیر زیلوبافی است؛ هنری که نه‌تنها ریشه در تاریخ دارد، بلکه امروز به عنوان نماد هویت فرهنگی و خلاقیت ایرانی شناخته می‌شود.

در سال ۱۳۹۷، میبد به عنوان «شهر جهانی زیلو» توسط شورای جهانی صنایع‌دستی (WCC) ثبت شد؛ افتخاری که نشان‌دهنده اهمیت این هنر در سطح بین‌المللی است.

زیلو چیست؟

زیلو نوعی زیرانداز سنتی است که با نخ‌های پنبه‌ای بافته می‌شود. برخلاف فرش‌های پشمی، زیلوها سبک‌تر، خنک‌تر و مناسب‌تر برای اقلیم گرم و خشک مناطق مرکزی ایران هستند.

ویژگی‌های زیلو:

• ساخته‌شده از نخ پنبه‌ای طبیعی
• طرح‌های هندسی و نمادین با ریشه‌های فرهنگی و مذهبی
• رنگ‌های آرام و طبیعی
• قابل شست‌وشو و بادوام

تاریخچه زیلوبافی در میبد

زیلوبافی در میبد قدمتی بیش از هزار سال دارد. قدیمی‌ترین زیلوی شناخته‌شده، متعلق به قرن هشتم هجری است و در مسجد جامع میبد نگهداری می‌شود. این هنر در طول قرون، نه‌تنها حفظ شده بلکه با خلاقیت هنرمندان محلی، توسعه یافته و به شکل امروزی درآمده است.

چرا میبد شهر جهانی زیلو شد؟ 🌍

• استمرار تاریخی هنر زیلوبافی
• تنوع و غنای طرح‌ها و نمادها
• نقش اجتماعی و فرهنگی زیلو در زندگی مردم
• فعالیت کارگاه‌های زیلوبافی و آموزش نسل جدید
• پیوند زیلو با مفاهیم مقدس و هندسه معنوی

نمادها و طرح‌های زیلو: زبان بصری فرهنگ

زیلو در زندگی امروز

با توجه به گرایش جهانی به محصولات طبیعی و پایدار، زیلو می‌تواند جایگاه ویژه‌ای در طراحی داخلی، مد، و هنرهای معاصر داشته باشد. هنرمندان میبدی با تلفیق سنت و نوآوری، زیلوهایی با کاربردهای جدید خلق کرده‌اند؛ از تابلوهای هنری گرفته تا کیف و پوشاک.

نتیجه‌گیری

میبد نه‌تنها نگهبان میراث زیلوبافی است، بلکه با ثبت جهانی این هنر، به الگویی برای حفظ و توسعه صنایع‌دستی تبدیل شده است. زیلو، با تار و پودش، داستانی از هویت، زیبایی و پایداری را روایت می‌کند؛ داستانی که از دل کویر برخاسته و به جهان رسیده است.

نظر شما چیست؟ آیا تجربه‌ای از زیلوهای سنتی دارید؟ خوشحال می‌شویم دیدگاهتان را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.